• https://www.facebook.com/pages/Sosyalbilgiler8/106567192743181?ref=tn_tnmn
  • https://twitter.com/dombiktosba
8.SINIF TEST ÇÖZ
yeni testler
HER TELDEN

7.sınıf din konu özeti anlatımı tüm konulaar üniteler

www.sosyalsayfam.com

 

Din Kültürü 7. Sınıf 1. Ünite: Melek ve Ahiret İnancı

 

Varlıklar alemi, gözle görülebilen (maddî) ve gözle görülemeyen (manevî) olmak üzere ikiye ayrılır. Maddi varlıklar; İnsan, hayvan, bitki, ağaç, taş, gök cisimleri, toprak, su... Manevi varlıklar; Melek, şeytan, cin, akıl, sevgi, merhamet, üzüntü... Melek, şeytan ve cin, gözümüzle göremediğimiz, ancak Allah tarafından Kur'an'da varlıkları bildirildiği için inandığımız varlıklardır. Meleklere inanmak, imanın altı esasından biridir.

 

MELEK VE AHİRET İNANCI

 

1- VARLIKLAR ALEMİ

 

     Varlıklar alemi, gözle görülebilen (maddî) ve gözle görülemeyen (manevî) olmak üzere ikiye ayrılır.

Maddi varlıklar: İnsan, hayvan, bitki, ağaç, taş, gök cisimleri, toprak, su...

Manevi varlıklar: Melek, şeytan, cin, akıl, sevgi, merhamet, üzüntü...

     Melek, şeytan ve cin, gözümüzle göremediğimiz, ancak Allah tarafından Kur'an'da varlıkları bildirildiği için inandığımız varlıklardır.

 

2- MELEKLERE İMAN

    (Meleklerin özellikleri, dört büyük melek, diğer melekler)

 

3- KUR'AN'A GÖRE CİN VE ŞEYTAN

 

 

4- TOPLUMDA YAYGIN OLAN BAZI BATIL İNANÇLAR

     (Falcılık, sihir, büyü...)

 

5- AHİRETE İMAN

     (Kıyamet, mahşer, haşr, mizan, cennet, cehennem...)

 

 

 

 

Din Kültürü 7. Sınıf 2. Ünite: Oruç İbadeti

 

Dinimizde Ramazan ayının önemli bir yeri vardır. Ramazan ayı, on bir ayın sultanı olarak nitelendirilir. Bu ayda Allah'ın rahmeti, bereketi kullarına her zamankinden daha fazladır. Bu ayda yapılan ibadetler, dualar, hayırlar sahibine her zamankinden daha fazla sevap kazandırır. Kutsal kitabımız Kur'an-ı Kerim'in ilk ayetleri Peygamberimiz'e 610 yılı Ramazan ayının Kadir gecesinde indirilmeye başlanmıştır. Bu nedenle Ramazan'a "Kur'an ayı" da denir.

 

 

 

 

ORUÇ İBADETİ

 

1- RAMAZAN AYI VE ÖNEMİ

 

     Dinimizde Ramazan ayının önemli bir yeri vardır. Ramazan ayı, on bir ayın sultanı olarak nitelendirilir. Bu ayda Allah'ın rahmeti, bereketi kullarına her zamankinden daha fazladır. Bu ayda yapılan ibadetler, dualar, hayırlar sahibine her zamankinden daha fazla sevap kazandırır.

 

Ramazan ayını önemli kılan nedenler:

 

     1- Kur'an-ı Kerim'in indirilmesi: Kutsal kitabımız Kur'an-ı Kerim'in ilk ayetleri Peygamberimiz'e 610 yılı Ramazan ayının Kadir gecesinde indirilmeye başlanmıştır. Bu nedenle Ramazan'a "Kur'an ayı" da denir.

 

     2- Oruç ibadetinin yerine getirilmesi: Ramazan'ın diğer adı "oruç ayı"dır. Çünkü bu ayda 30 gün farz olan oruç tutulur. Geceleri de yatsı namazı ile birlikte kılınan teravih namazları ile süslenir.

 

 

                       - Kur'an

                            - Oruç

                                 - Merhamet

 Ramazan                     - Sabır           ------->  ayıdır.

                                 - Dayanışma

                            - Bağışlanma

                       - Yardımlaşma

 

 

 

2- RAMAZAN ORUCU VE DİĞER ORUÇ ÇEŞİTLERİ

     (Farz, muharrem, nafile, adak, kaza, fidye)

 

 

3- RAMAZAN AYI VE ORUÇLA İLGİLİ KAVRAMLAR

    (İmsak, iftar, sahur, mukabele, hatim, cüz, teravih...)

 

 

4- ORUÇ TUTARKEN NELERE DİKKAT ETMELİYİZ

 

 

5- ORUCU BOZAN VE BOZMAYAN DURUMLAR

 

 

6- ORUÇ İBADETİNİN KİŞİYE VE TOPLUMA KAZANDIRDIKLARI

 

     Orucun bireysel faydaları:

- Kişiyi Allah'ın rızasını kazanmaya yöneltir.

- Sevap kazandırır.

- Sabırlı olmayı öğretir.

- İnsandaki Allah sevgisini güçlendirir, imanımızı artırır.

- İnsanı kötülüklerden, kötü davranışlardan alıkoyar.

- Açların halini anlamamızı ve bu sayede ihtiyaç sahiplerine daha çok yardım etmemizi sağlar.

- Allah'ın verdiği nimetlerin değerini anlamamızı sağlar.

- İnsanı faydalı, yardımsever, merhametli, paylaşımcı olmaya yöneltir.

 

     Orucun toplumsal faydaları:

- Toplum içinde fakirlerin, kimsesizlerin, muhtaçların daha çok korunup gözetilmesini sağlar.

- Toplum içinde yardımlaşma, paylaşma, dayanışma duygularını güçlendirir.

- Ramazan'da verilen zekat, sadaka, fitre gibi ibadetler zengin ile fakir arasında sevgi, saygı ve yakınlık oluşmasını sağlar.

- İftar, teravih, mukabele gibi ibadetler sayesinde Müslümanlar birbirleriyle kaynaşır, yakınlaşır, dostluk ve sevgi bağları güçlenir.

 

     Ramazan bayramı sevinci:

     Ramazan ayında 30 gün boyunca sabırla ve kararlılıkla oruç tutan Müslümanlar, ayın sonunda zorlukları başarmanın ve Allah'ın emrini yerine getirmenin mutluluğu ile bayram yaparlar.

     Ramazan Bayramı öncesi hazırlıklar başlar, evler temizlenir, yemekler, tatlılar hazırlanır. Bayramdan bir gün öncesi (arefe günü) mezarlıklar ziyaret edilir. Vefat eden yakınlarımız için dua edilir.

     Bayram sabahı erken kalkılıp sabah namazı kılınır, en yeni ve temiz elbiseler giyilip bayram namazına gidilir. Namaz sonrası herkes birbiriyle bayramlaşır, sonra da eş, dost ve akraba ziyaret edilip bayramlaşma yapılır. Kimsesizler, huzurevleri, yetim çocuklar ziyaret edilip sevindirilir.

 

 

 

 

Din Kültürü 7. Sınıf 3. Ünite: Bir İnsan ve Peygamber Olarak Hz. Muhammed (s.a.v.)

 

Hz. Muhammed (s.a.v.) de bizim gibi bir insandı. Mekke'de bir anne ve babadan dünyaya geldi. Çocukluk ve gençlik dönemlerini yaşadı. Evlendi, çoluk çocuk sahibi oldu. Ömrü sona erince de vefat etti. Peygamberimiz yaşamı boyunca normal bir insanın karşılaşabileceği birçok durumla karşılaştı. Yeri geldi sıkıntı çekti, fakirlik gördü, üzüldü, yakınlarını kaybetti. Yeri geldi sevinçli anları oldu. Bedenî ihtiyaçları oldu, hastalandı, iyileşti, bazen üzüldü, gözyaşı döktü. Rızkını kazanmak için çalıştı, çobanlık yaptı, ticaretle uğraştı.

 

 

HZ. MUHAMMED'İN (S.A.V.) İNSANÎ YÖNÜ

 

     Hz. Muhammed (s.a.v.) de bizim gibi bir insandı. Mekke'de bir anne ve babadan dünyaya geldi. Çocukluk ve gençlik dönemlerini yaşadı. Evlendi, çoluk çocuk sahibi oldu. Ömrü sona erince de vefat etti.

     Peygamberimiz yaşamı boyunca normal bir insanın karşılaşabileceği birçok durumla karşılaştı. Yeri geldi sıkıntı çekti, fakirlik gördü, üzüldü, yakınlarını kaybetti. Yeri geldi sevinçli anları oldu. Bedenî ihtiyaçları oldu, hastalandı, iyileşti, bazen üzüldü, gözyaşı döktü. Rızkını kazanmak için çalıştı, çobanlık yaptı, ticaretle uğraştı. Kur'an-ı Kerim'de de Peygamberimizin bizler gibi bir insan olduğunu ifade eden ayetler vardır.

"De ki: Ben de ancak sizin gibi bir insanım..." (Kehf suresi, 110. ayet)

"(Ey Muhammed) Şüphesiz sen öleceksin ve şüphesiz onlar da öleceklerdir." (Zümer suresi, 30. ayet)

     Hz. Muhammed (s.a.v.) Allah tarafından peygamberlik göreviyle görevlendirildiğinde başlangıçta Mekkeliler çok şaşırdılar, hatta inanmadılar. Çünkü insanlar, bir peygamberin olağanüstü özelliklere sahip, gelecekten haber veren veya meleklere benzeyen biri olması gerektiğine inanıyorlardı. Onların bu düşünceleri Kur'an-ı Kerim'de şöyle dile getirilmiştir: "Onlar şöyle dediler. Bu ne biçim peygamber; (bizler gibi) yemek yiyor, çarşılarda dolaşıyor. Ona bir melek indirilmeli, kendisiyle birlikte o da uyarıcı olmalıydı. Yahut kendisine bir hazine verilmeli veya içinden yiyip (zahmetsizce geçimini sağlayacağı) bir bahçesi olmalıydı..." (Furkan suresi, 7.-8. ayetler) Kur'an-ı Kerim, onların bu iddialarına Peygamberimizin şu şekilde cevap vermesini istemiştir: "De ki: Ben size 'Allah'ın hazineleri benim yanımdadır' demiyorum. Ben gaybı (geleceği) da bilmem. Size 'Ben bir meleğim' de demiyorum. Ben sadece bana gönderilen vahye uyarım..." (En'am suresi, 50. ayet) Konuyla ilgili başka bir ayette de şöyle buyrulur: "De ki: Ben Allah'ın dilediğinden başka kendime herhangi bir fayda veya zarar verecek güce sahip değilim. Eğer ben gaybı (geleceği) bilseydim elbette daha çok hayır yapmak isterdim ve bana hiçbir fenalık dokunmazdı. Ben sadece inanan bir kavim için bir uyarıcı ve müjdeciyim." (A'raf suresi, 188. ayet)

     Peygamberimizin diğer insanlardan farklı olan özelliği ise, O'na Allah'tan vahiy gelmesidir.

 

"Ben ruhbanlıkla emrolunmadım, evlenirim, uyurum, uyanık da kalırım. Oruç tuttuğum gibi (Ramazan ayı dışında) tutmadığım da olur."  Hadis-i Şerif

 

 

 

HZ. MUHAMMED'İN (S.A.V.) PEYGAMBERLİK YÖNÜ

 

     Hz. Muhammed (s.a.v.) Allah'ın kulu ve peygamberidir. O'nun diğer insanlardan ayrılan en önemli vasfı, Allah'tan vahiy almasıdır. O, Allah'tan aldığı emirleri, yasakları, bilgileri insanlara tebliğ etmekle görevlidir.

Tebliğ: Peygamberlerin Allah'tan aldıkları bilgileri insanlara hiç değiştirmeden, olduğu gibi aktarmaları.

 

Hz. Muhammed (s.a.v.) son peygamberdir: Hz. Muhammed, Allah'ın insanlara gönderdiği son peygamberdir. Allah, peygamberimizden sonra yeni bir peygamber ve kutsal kitap göndermeyecektir. Peygamberimizin bizlere tebliğ ettiği ilkeler evrenseldir, yani tüm insanlık için geçerlidir.

"...O (Muhammed), Allah'ın resulü ve nebilerin sonuncusudur. Allah, her şeyi hakkıyla bilendir." (Ahzab suresi, 40. ayet)

 

Hz. Muhammed (s.a.v.) Kur'an'ı açıklayıcıdır: Kur'an, Hz. Muhammed'e indirilmiştir. Dolayısıyla Kur'an'ı en iyi anlayan ve yorumlayan insan, Hz. Muhammed'dir. Peygamberimiz Kur'an ayetlerinin içerdiği anlamları insanlara sözleriyle ve davranışlarıyla açıklamıştır.

     Kur'an'da yer alan bazı ayetler herkesin anlayabileceği kadar açık ve anlaşılırdır. Bazı ayetler ise kapalılık içerir. Örneğin Bakara suresi 238. ayette "Namazlara ve orta namaza devam edin..." buyrulmaktadır. Bu ayette geçen "orta namaz" ifadesiyle ne kastedildiğini sahabeler anlayamamış, Peygamberimize sormuşlardır. Peygamberimiz de orta namazın "ikindi namazı" olduğunu söyleyerek ayeti açıklamıştır.

    Kur'an'da namaz, oruç, hac, zekat gibi farz ibadetlerin yapılmasını emreden ayetler vardır. Ancak bu ibadetlerin ayrıntılarıyla ilgili bilgi Kur'an'da yoktur. Ayrıntılarını insanlara Peygamberimiz öğretmiştir.

"...İnsanlara, kendilerine indirileni açıklaman için ve insanlar düşünüp anlasın diye sana da bu Kur'an'ı indirdik." (Nahl suresi, 44. ayet)

Tefsir: Kur'an ayetlerini geniş bir şekilde, ayrıntılarıyla açıklayan bilim dalı.

 

Hz. Muhammed (s.a.v.) insanlık için bir uyarıcıdır: Peygamberimizin görevlerinden birisi de uyarıcı olmasıdır. O insanları, Allah'ın varlığına ve birliğine inanmak, Kur'an'da emredilen yoldan gitmek (sırat-ı müstakim), İslam'ın ilkelerini benimseyip yaşamak, kötü şeyleri terkedip iyi şeyleri yapmak konusunda (emr bil maruf, nehy anil münker) uyarmıştır. Peygamberimiz sadece Mekkelileri değil, tüm insanlığı uyarmıştır. O, uyarma görevini yaparken baskı ve zorlamadan kaçınmıştır.

Ey Peygamber! Biz seni bir şahit, bir müjdeleyici, bir uyarıcı, Allah'ın izniyle O'nun yoluna çağıran bir davetçi ve aydınlatıcı bir ışık olarak gönderdik." (Ahzab suresi, 45.-46. ayetler)

"...Senin görevin sadece tebliğ etmektir. Hesap görmek ise bize aittir." (Ra'd suresi, 40. ayet)

 

Hz. Muhammed (s.a.v.) insanlığa bir rahmettir: Yüce Allah'ın Hz. Muhammed'i insanlara peygamber olarak göndermesi, kullarına olan bir lütfudur, insanlık için bir kurtuluştur. Çünkü insanlar daha önce apaçık bir sapıklık içinde iken Hz. Muhammed peygamber olarak gönderilince insanları eğitmiş, onlara güzel ahlakı, doğru davranışları öğretmiş ve böylece toplumda daha önceden var olan bir çok kötülük ortadan kalkmıştır. Örneğin Peygamberimiz; İnsanları tevhid inancına çağırdı, kan davalarına son verdi, kabile savaşlarının önüne geçti, Allah katında herkesin eşit olduğunu, kadınlara değer verilmesi gerektiğini belirtti, kız çocuklarının öldürülmesinin önüne geçti, yetimi yoksulu koruyup gözetti, adaletsizlikle mücadele etti. O (s.a.v.) insanlara sevgiyle yaklaştı, kaba ve kırıcı olmadı, kin gütmedi, asık suratlı olmadı. Herkesi sevgi ve şefkatle kucakladı. Bütün bunlar Hz. Muhammed'in insanlığa bir rahmet olduğunu vurgular.

"(Resulüm) Biz seni ancak alemlere rahmet olarak gönderdik." (Enbiya suresi, 107. ayet)

 

Hz. Muhammed (s.a.v.) güzel ahlakın tamamlayıcısıdır: Peygamber Efendimizin ahlakı çok üstündü. Kur'an'da "Ve sen elbette üstün bir ahlak sahibisin." (Kalem suresi, 4. ayet) denilerek bu duruma dikkat çekilmiştir. O (s.a.v.), her davranışıyla insanlara örnek olmuştur. Böylelikle hem öğreterek, hem de yaşayarak insanlar arasında güzel ahlakın yerleşmesini sağlamıştır. Doğru sözlü ve dürüst oluşu, adalete önem verişi, emaneti koruması, herkesin görüşüne önem vermesi, alçak gönüllü, merhametli, güler yüzlü, sorumluluk sahibi oluşu ve bunun gibi daha bir çok güzel vasıfları, O'nun (s.a.v.) güzel ahlakın tamamlayıcısı olduğunu açıklar. İnsanlar da O'nu örnek alarak Kur'an ahlakını öğrenip uygulamaya çalışmışlardır.

"Resulullah sizin için en güzel örnektir." (Ahzab suresi, 21. ayet)

 

 

Din Kültürü 7. Sınıf 4. Ünite: İslam Düşüncesinde Yorumlar (Mezhepler)

 

Peygamber Efendimiz hayatta iken Müslümanlar İslam dini hakkında merak ettikleri konuları O'na sordular. Peygamberimiz insanlara İslam'ı en iyi şekilde anlattı. Peygamberimizin vefatından sonra da Müslümanların dini öğrenme ve anlama çalışmaları devam etti. Bu arada İslam coğrafyası genişledi. Müctehidler, İslam coğrafyasının farklı bölgelerinde, farklı kültürlere mensup yeni Müslümanlara İslam'ı anlatmak, ortaya çıkan yeni sorunlara Kur'an ve sünnet ışığında çözümler bulabilmek amacıyla hüküm çıkarma (ictihad) çalışmalarında bulundular.

 

 

İSLAM DÜŞÜNCESİNDE YORUMLAR

 

KONUYLA İLGİLİ KAVRAMLAR

 

İtikad: İnanç, iman esaslarına inanmak

 

Fıkıh: İslam hukuku bilimi

 

Mezhep: İslam dinindeki yorum farklılıkları, yol, yöntem

 

Tasavvuf: İslam dinini Peygamber Efendimizin sünnetine uygun bir şekilde yaşama biçimi

 

İctihad: İslam alimlerinin Kur'an ve sünnetten yola çıkarak yeni bir hüküm çıkarmaları

 

Müctehid: Kur'an ve sünnetten yeni bir hüküm çıkaran İslam alimi

 

 

1. DİN VE DİN ANLAYIŞI

 

Din: Allah tarafından vahiy yoluyla ve Peygamberler aracılığıyla gönderilen ilahi kurallar bütünü.

 

Din anlayışı (mezhep): İslam alimlerinin (müctehidlerin) dini anlama ve yorumlama çalışmaları sonucunda ortaya çıkan kollar

 

İslam dininin temel kaynakları: Kur'an-ı Kerim ve Peygamber Efendimizin sünneti.

 

Din ve Din anlayışı (mezhep) arasındaki farklar:

1- Din vahye dayanır, mezhep insanların görüşlerine dayanır.

2- Din evrenseldir, mezhep bölgeseldir

3- Dinin hükümleri değişmez, mezheplerin hükümleri insana ve zamana göre değişebilir

4- Din bir tektir, mezhepler birden fazla olabilir

 

Mezhepler nasıl ortaya çıktı: Peygamber Efendimiz hayatta iken Müslümanlar İslam dini hakkında merak ettikleri, öğrenmek istedikleri, anlayamadıkları konuları O'na sordular. Birinci ağızdan dini öğrendiler. Peygamberimiz insanlara İslam'ı en iyi şekilde anlattı, öğretti. Peygamberimizin vefatından sonra da Müslümanların dini öğrenme ve anlama çalışmaları devam etti. Bu arada İslam coğrafyası genişledi. Müslüman alimler (müctehidler), İslam coğrafyasının farklı bölgelerinde, farklı kültürlere mensup yeni Müslümanlara İslam'ı anlatmak, ortaya çıkan yeni sorunlara Kur'an ve sünnet ışığında çözümler bulabilmek amacıyla hüküm çıkarma (ictihad) çalışmalarında bulundular. Sonuçta insanların bilgi birikimlerine, anlayışlarına, yapılarına, kültürlerine hatta yaşadıkları coğrafyalara göre farklı mezhepler ortaya çıktı.

 

 

2. DİN ANLAYIŞINDAKİ YORUM FARKLILIKLARININ SEBEPLERİ

 

1- İnsanın yapısı: Mezheplerin birbirinden farklı olmalarını etkileyen faktörlerin başında insanın yapısı, yani müctehidlerin (mezhep kurucularının) yapısal özellikleri gelir. Bazı insanlar olaylar karşısında duygusal bir yaklaşım sergilerken, bazı insanlar mantıklarını ön plana çıkarırlar. Yine herkesin hayat tecrübeleri, eğitim-öğretim düzeyleri farklılık arz eder. Örneğin; öğretmenimiz sınavda bir atasözünü açıklayan kompozisyon yazdırsa, herkes farklı cümleler, farklı örnekler ile olayı anlatmaya çalışır. Hiç kimsenin görüşü harfiyyen ötekine uymaz. Yaş faktörü de insanların sorunlar karşısında farklı yaklaşımlar, farklı düşünceler sunmasında etkendir. İşte bu durumlar İslam alimlerinin Kur'an ve sünneti yorumlarken (ictihad ederken) farklı görüşler sunmalarına sebep olmuşlardır.

 

2- Kültürel yapı: Mezheplerin birbirinden farklı olmalarını etkileyen faktörlerden biri de, müctehidlerin farklı toplumlarda ve kültürlerde yetişmiş olmalarıdır. Her toplumun benzer yanları olduğu gibi, örf, adet ve kültür bakımından farklı yönleri de vardır. Müctehidler Kur'an ve sünneti yorumlarken (ictihad ederken) yaşadıkları toplumun özelliklerini, kültürünü, adetlerini, örfünü İslam'ın özüne aykırı olmayacak şekilde ictihadlarına (yorumlarına) yansıtmış olabilirler.

 

3- Toplumsal değişim: Toplumlar sürekli değişim ve gelişim içindedirler. Örneğin insanoğlu tarım toplumundan sanayi toplumuna, oradan da teknoloji toplumuna geçiş yapmıştır. Bu değişimler insanların düşüncelerini, olaylara bakışını etkilemiştir.Bu sebeple Kur'an ve sünnetin yorumlanması da zaman içinde değişmiştir. Ancak Kur'an'ın hükümleri zamanın değişmesiyle asla değişmez. Kıyamete kadar değişmeden sürecektir. Burada değişen ictihadlardır. Örneğin İmam-ı Azam hazretlerinin yaşadığı devirde hoparlör, televizyon, radyo vb yoktu. Bu cihazların ibadetlerde kullanımı ile ilgili yeni hüküm arayışları, toplumsal değişimin sonucudur.

 

 

3. İSLAM DÜŞÜNCESİNDE YORUM BİÇİMLERİ

 

          İtikadî Yorumlar (İnançla ilgili yorumlar)

 

          Fıkhî Yorumlar

 

          Tasavvufî Yorumlar

 

 

4. DİN ANLAYIŞINDAKİ FARKLILIKLAR NİÇİN ZENGİNLİKTİR

 

1- Coğrafî koşulları, kültürleri, sosyal yapıları, eğitim düzeyleri, kişilik ve karakter özellikleri farklı olan toplumların hepsinin tek bir mezhebin görüşlerine uyması beklenemez. Bu durum birtakım sıkıntıları ve zorlukları beraberinde getirir. Bu yüzden insanlar kendi kültürlerine, iklimlerine, sosyal yaşantılarına en uygun mezhebin görüşlerini benimsemişlerdir.

 

2- İslam dünyasında farklı mezheplerin olması, düşünce zenginliğinin gelişmesi bakımından yarar sağlamıştır. Müctehidlerin, mutasavvıfların ve onların talebelerinin Kur'an ve sünnete dayalı farklı görüşler sunmaları, bu görüşlerini ifade eden eserler yazmaları İslam dünyasında geniş, zengin ve özgün bir düşünce dünyası oluşturmuştur. Nitekim bu durum pozitif bilimlerde de aynıdır. Teleskopla tek bir noktada gözlem yapan bilim adamlarının her biri farklı görüşler sunabilmekte, olaya kendi açılarından bakabilmektedir.

 

3- Müctehidlerin mezhepleri oluştururken yaptıkları çalışmalar farklı ilimlerin doğup gelişmesini sağlamıştır. Çünkü Kur'an ve sünneti doğru anlayıp hükümler çıkarabilmek, müctehidlerin birçok alanda kendilerini geliştirmelerini gerektirmiş, bunun sonucunda tefsir, hadis, fıkıh, kelam, akait, siyer gibi ilim dalları doğup gelişmiştir.

 

 

 

Din Kültürü 7. Sınıf 5. Ünite: Din ve Güzel Ahlak

 

Yüce kitabımız Kur'an-ı Kerim'de de insanları güzel davranışlar yapmaya yönlendiren bir çok ayet-i kerime vardır. Dinimizin emirlerine uyan kimse, kendine çeki düzen verir ve hem inanç, hem ibadet, hem de ahlak konusunda İslam'ın ilkelerini yaşamak için elinden gelen gayreti ve özeni gösterir. Böylece din güzel ahlaklı olmamıza katkı sağlar. "Andolsun ki kim özünü iyice temizlemişse kurtulmuştur. Kim de özünü kirletmişse ziyan etmiştir." (Şems suresi, 9. 10. ayetler)

 

 

 

 

DİN VE GÜZEL AHLAK

 

DİN GÜZEL AHLAKLI OLMAMA NASIL KATKI SAĞLAR

 

Ahlak: Sözlük anlamı karakter, huy, yaratılış demektir. Terim anlamı ise güzel davranışlar, güzel huylar, toplumun fertlerinin uymak zorunda oldukları kurallar demektir.

     Dinimizde güzel ahlaklı olmaya büyük önem verilir. Peygamber Efendimizin gönderiliş amaçlarından biri de güzel ahlakı yaygınlaştırmaktır. Nitekim Peygamberimiz "Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim." buyurmuştur. Yüce kitabımız Kur'an-ı Kerim'de de insanları güzel davranışlar yapmaya yönlendiren bir çok ayet-i kerime vardır. Dinimizin emirlerine uyan kimse, kendine çeki düzen verir ve hem inanç, hem ibadet, hem de ahlak konusunda İslam'ın ilkelerini yaşamak için elinden gelen gayreti ve özeni gösterir. Böylece din güzel ahlaklı olmamıza katkı sağlar.

 

Kur'an-ı Kerim'de güzel ahlakı emreden ayetlerden bazıları:

- "Andolsun ki kim özünü iyice temizlemişse kurtulmuştur. Kim de özünü kirletmişse ziyan etmiştir." (Şems suresi, 9. 10. ayetler)

- "Ey iman edenler! Kendiniz, ana babanız ve en yakınlarınız aleyhine de olsa Allah için şahitlik yaparak adaleti titizlikle ayakta tutan kimseler olun..." (Nisa suresi, 135. ayet)

- "İyilik, yüzlerinizi doğu ve batı tarafına çevirmeniz değildir. Asıl iyilik o kimsenin yaptığıdır ki Allah'a, ahiret gününe, meleklere, kitaplara, peygamberlere inanır. Yakınlara, yetimlere, yoksullara, yolda kalmışlara, dilenenlere ve kölelere sevdiği maldan harcar, namaz kılar, zekat verir..." (Bakara suresi, 177. ayet)

 

Konuyla ilgili hadisler:

- "Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim." Hz. Muhammed (s.a.v.)

- "Müslüman, elinden ve dilinden herkesin güven içinde olduğu kimsedir." Hz. Muhammed (s.a.v.)

- "Sizin en hayırlınız, ahlakça en güzel olanınızdır." Hz. Muhammed (s.a.v.)

 

 

İSLAM'DA ÖVÜLEN BAZI AHLAKÎ TUTUM VE DAVRANIŞLAR

 

Doğruluk ve dürüstlük

 

Başkalarına maddi yardımda bulunmak (infak)

 

Emaneti korumak

 

Adaletli olmak

 

Hoşgörü ve bağışlama

 

Alçakgönüllülük (Tevazu)

 

Görgülü olmak

 

Savurganlıktan kaçınmak

 

 

 

 

 

 

Din Kültürü 7. Sınıf 6. Ünite: Kültürümüz ve Din

 

Selçuklular, Osmanlılar ve Anadolu Beylikleri döneminde zirveye çıkan Türk-İslam mimarisinde geleneksel Türk motifleri göze çarpar. Örneğin; Türkler bozkır çadırlarının şeklini camilerde ve kümbetlerde kubbe şekli olarak kullanmışlardır. Arap-İslam dünyasındaki dört köşeli minare mimarisinden farklı olarak Gazneliler ve Karahanlılar döneminde Türk-İslam mimarisine özgü silindirik, ince, uzun ve son derece zarif minare tipleri ortaya çıkmıştır.

 

 

 

KÜLTÜRÜMÜZ VE DİN

 

1. KÜLTÜR VE KÜLTÜRÜN ÖGELERİ

 

Kültür: İnsanların tarih boyunca oluşturdukları, ortaya koydukları maddi ve manevi değerlerin hepsine verilen isimdir. Kültürün ana ögeleri; bilim, inanç, örf, adet, sanat, din ve dildir.

 

- Kültür, doğumdan ölüme kadar devam eden bir öğrenme yoluyla elde edilir.

- Kültürü oluşturan değerler kuşaktan kuşağa aktarılır.

- Kültür insanların ihtiyaçlarına göre doğar.

- İnsan, kazandığı kültürle yaşadığı topluma uyum sağlar.

 

Kültürün ögeleri:

 

a) MADDİ ÖGELER: Bilimsel keşifler, teknolojik gelişmeler, endüstri ve sanayi alanındaki üretimler...

 

b) MANEVİ ÖGELER: Din, dil, sanat, edebiyat, tarih, mimari, musiki, örf, adet.

 

Farklı kültürlere saygı: Bir milletin kültürel değerleri, onu diğer toplumlardan ayırır. Her toplumun kendine özgü inanç, sanat, edebiyat, moda, yaşam, müzik kültürü vardır. Toplumlara göre farklılık arzeden bu kültürel değerler birer zenginlik olarak görülmeli, her toplum birbirinin kültürüne saygı göstermelidir.

 

 

2. DİNİN KÜLTÜRÜMÜZ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

 

a) Dilimizdeki dini motifler: Dil, bir milleti diğerlerinden ayıran en önemli kültürel değerlerdendir. Çünkü milletin sahip olduğu kültürel değerler, gelecek nesillere dil aracılığıyla aktarılır. Diline sahip çıkmayan milletler geçmişle bağlarını koruyamazlar. İslam dini dilimizi zenginleştirmiş ve yeni sözcükler katmıştır.

 

Dilimizdeki dini motifleri şu şekilde sınıflandırabiliriz;

- Günlük hayatta kullandığımız ifadeler: Allah'a emanet ol, Allah şifa versin, hayırlı yolculuklar...

- Peygamberimize, ailesine ve din büyüklerine ait isimler: Ahmet, Mehmet, Muhammet, Mustafa, Zeynep, Hatice, Ali, Hasan, Hüseyin, Fatma, Osman, Ömer...

- Günlük hayatta kullandığımız deyimler: Melek gibi insan, Allah dostu, Allah rızası...

- Edebiyatımızdaki dini motifler: Tasavvuf, tevhid, münacaat, mevlid, naat...

 

b) Örf ve adetlerimizdeki dini motifler: Örf ve adetler toplumu bütünleştiren, ayakta tutan, barışı, huzuru sağlayan önemli kültürel değerlerdir. Örf ve adetlerin oluşmasında dinin öğütleri de etkilidir. Kur'an-ı Kerim'de ve hadislerde büyüklere saygı, küçüklere sevgi, kötü söz ve davranışlardan kaçınma, iyilik yapma ve iyiliği emretme, komşuya, akrabaya iyi davranma, paylaşma, yardımlaşma, hoşgörü, barış, merhamet, selamlaşma vb davranışlar emredilmiştir. Bu davranışlar toplumda huzuru ve barışı sağlayan önemli değerlerdir.

 

Örf ve adetlerimizdeki dini motifler: Yeni doğan çocuğun kulağına ezan okuyarak ad koyma, düğün, nişan, cenaze törenlerine katılma, kandil gecelerini kutlama, mevlit, ilahi vb okuma

 

c) Musikimizdeki dini motifler: Peygamber Efendimiz Kur'an'ın anlaşılır bir şekilde ve güzel bir sesle okunmasını tavsiye etmiştir. Bu sebeple Kur'an en güzel makamlarla okunur. Günde beş vakit okunan ezan da belirli bir makam ve usul çerçevesinde icra edilir. Bunun yanında dinimizin etkisiyle Türk müziğinde tasavvuf musikisi adında bir tür oluşmuştur. Bu müzikte Allah'ın birliği, yüceliği, Allah ve Peygamber sevgisi vb dini motifler işlenir. Ayrıca ilahi, gazel, kaside, naat, mevlit, nefes, mersiye türleri de dini musikiye örnek gösterilir.

 

d) Mimarimizdeki dini motifler:

- Cami ve mescitler: Dinimizde cami inşa etmenin sevap olması ve cemaatle namaz kılmanın teşvik edilmesi, cami ve mescitlerin yapılmasına önemli katkı sağlamıştır.

- Medreseler ve külliyeler: Dinimizde ilim öğrenmenin ve öğrencilere yardım etmenin teşvik edilmesi, medreselerin ve külliyelerin yapılmasına önemli katkı sağlamıştır.

Şadırvan, hamam, çeşme, sebil: Dinimizde beden ve çevre temizliğine önem verilmesi hamam, sebil, çeşme ve şadırvanların yapılmasına önemli katkı sağlamıştır.

Hastane, aşevi, darülaceze: Dinimizde yaşlılara, kimsesizlere, yetimlere, yoksullara, yolda kalmışlara yardım etmeye önem verilmesi hastane, aşevi, darülaceze gibi yapıların inşa edilmesine önemli katkı sağlamıştır. Bu gibi eserlerin yapımında ve korunmasında vakıf kurmak anlayışı gelişmiştir.

 

     Özellikle Selçuklular, Osmanlılar ve Anadolu Beylikleri döneminde zirveye çıkan Türk-İslam mimarisinde geleneksel Türk motifleri göze çarpar. Örneğin; Türkler bozkır çadırlarının şeklini camilerde ve kümbetlerde kubbe şekli olarak kullanmışlardır.

     Arap-İslam dünyasındaki dört köşeli minare mimarisinden farklı olarak Gazneliler ve Karahanlılar döneminde Türk-İslam mimarisine özgü silindirik, ince, uzun ve son derece zarif minare tipleri ortaya çıkmıştır.

     Mimaride estetiğe de önem veren atalarımız, camilerin içini ayet ve hadislerle süslemişler, bu ayet ve hadisleri en güzel şekilde yazmak için hat ve tezhip sanatlarını geliştirmişlerdir.

 

Hat: Arap harfleriyle güzel yazı yazma sanatı.

 

Tezhip: Hat sanatıyla yazılan yazıların kenarlarını (ayet ve hadisler) süsleme sanatı.


Yorumlar - Yorum Yaz


2.SINIF TEST ÇÖZ
SINAVLAR
Aktif Ziyaretçi5
Bugün Toplam103
Toplam Ziyaret4271406
8.sınıf teog din testi çöz